KIT’ALARIN SEYYAHI – AHŞAP SANATININ PİRİ HACI İBRAHİM MUTLU (ECDADIN İZİNDE)

İyilik yolunda bir seyahat onunkisi. Çok yönlü bir insan ve güzel bir ömre sığdırdıklarıyla tanınmaya değer bir isim Hacı İbrahim Mutlu. Seyyahlığının yanı sıra Anadolu mimarisinin vazgeçilmezi ahşabı günümüze taşıyan bir tarih işçisi. Anadolu mimarisinden başlayarak seyyahlığa doğru uzanan keyifli bir sohbeti sizler için gerçekleştirdik…

KIT’ALARIN SEYYAHI – AHŞAP SANATININ PİRİ HACI İBRAHİM MUTLU  (ECDADIN İZİNDE)
Haber albümü için resme tıklayın

Hacı İbrahim Mutlu ile Ankara Hacı Bayram Mahallesinde hayatımızın en hayırlı çalışmalarını yaptığımız yenileme çalışmalarının başlangıcında Şubat 2007 yılında tanıştık. O güzel insanla iyiki tanışmışım.

Hacı İbrahim, cömert, sabırlı, sakin, boş konuşmayan, ancak sizinle konuşurken üç yerde bulunmayı çaktırmadan başaran renkli bir şahsiyettir. Onunla tanışmakta fayda vardır. Onu genelde Hacı Bayram Akşemsettin Bedesteninde bulabilirsiniz. Benim bildiğim beş adet kitabı okuyucularla buluştu.

  1. Kitap “ İyilik Yolunda Uzaklar Yakın” Bu kitap 2017 yılında Türkiye Yazarlar biriği tarafından ödüllendirildi.
  2. Kitap “İyilik Yürek ister”İyilik yolunda Etiyopya.
  3. Kitap “ TURKANA” İyilik Yolunda Kenya
  4. Kitap “ ÖTÜKEN “ İyilik yolunda Moğalistan.
  5. Kitap “ Masailer” İyilik yolunda Tanzanya
  6. Kitap “ Güzel Evim” İyilik Yolunda Anadolu. (Yayına hazır)
  7. Kitap “ ÇAD’dan AFGANİSTANA” İyiliğe devam.

Her zaman nakarat şeklinde gururla söylerim.

Kimim ben…”Ben Orta Asya’dan gelmiş, dünyaya uygarlık ve medeniyet yaymış, üç kıta’da at oynatmış bir neslin ahfadıyım .”

İşte kıymetli kardeşim Hacı İbrahim Mutlu üç kıta’da ecdadın izlerini takip ediyor. Bu konuda onu yalnız bırakmayan çok kişi var ama Hasan Akan kardeşimiz son yıllarda bu gönül fütuhatında, iyilik yolunda Koca Seyyah’ı yalnız bırakmıyor.

Kimdir Hacı İbrahim Mutlu, söze nasıl başlıyorsunuz konu siz olunca?

Yesevi Kapısı’nın zaman yolculuğuna çıkmış dervişleri gibi ihtiyaç olduğunda her daim İyilik Yolcuları’nın yanında olan bir iyilik yolcusu Hacı İbrahim Mutlu;1965 yılında Bolu- Gerede’de dünyaya geldim. İlk ve orta öğrenimimi Gerede’de yaptım. Mesleki alandaki çalışmalarıma öğrencilik yıllarında yöre evleri yapımında ustalığıyla tanınan babam Recep usta’nın yanında başladım.

Çok sayıda ahşap ve taş binanın yapımında babam ile birlikte çalıştım. 1986 yılında Ankara’da Yapı Sanat Okulu İnşaat bölümünü bitirdim. 1990 yılından bugüne yurdumuzun çeşitli bölgelerinde, çeşitli şirketlerde çok sayıda konut ve işyeri inşaatı projelerinde görev aldım. Son yıllarda Ankara’da Hacı Bayram Camii ve çevresinde ve Hamamönü yenileme projesi kapsamında çok sayıda tarihi yapıyı yenileme işini başarıyla bitirdik. Bu çerçevede yine aynı bölgede ve yurdun çeşitli yerlerine yapılan tarihi yapıları yenileme çalışmalarına katkılarımız devam ediyor.

Dünyanın birçok ülkesine seyahatler yaptınız. İbni Batuta ve Evliya Çelebi’den günümüze seyyahlık medeniyetimizin yabancı olmadığı bir tutku. Nereden başladı yolculuğunuz?

Bir gün “Uzakta, çok uzakta bir yerlere gidilecek, kim gider?” denildi. Herkes yanındakini işaret ederken etrafıma bakınmadan “ben giderim!.” deyiverdim. Birkaç gün sonra kendimi Sudan üzerinden çölleri aşarak Eritre sınırındaki bir mülteci kampında yer alan bir yetim okulunda buldum kendimi. Böyle başladı uzakları yakın eden iyilik yolculuğum.

''Eritre sınırındaki bir mülteci kampında yer alan bir yetim okulunda buldum kendimi. ''

Başta Afrika olmak üzere gezdiğiniz pek çok ülkede yardım kuruluşlarıyla beraber Türkiye’nin yardım seferberliğine şahit oldunuz. Nasıl izlenimler edindiniz iyilik yolculuğunda?

İnsan hangi ülkeye giderse gitsin, kendi uğraştığı alan ile ilgili yeni şeyler görüyor, yeni kazanımlar elde ediyor. Deniz Feneri Projeleri için Kenya ve Habeşistan gezilerimizde çok zor şartlar altında yaşayan Müslümanların evleri ve ibadethanelerini nasıl derme çatma çalı-çırpıdan yaptıklarını gördük.Bu arada bir şey beni çok etkiledi; bu çalı-çırpı mescidlerde eğitim gören öğrencilerin ellerindeki tahta defterler. Bizim kendi imkânlarımızı düşününce gözlerimiz yaşardı.Şimdi oralar için hayırseverlerin desteğiyle okullar ve mescidler yapıyoruz, su kuyuları açıyoruz. Bizimle birlikte pek çok gönüllü kuruluş bir şeyler yapabilmek için çırpınıyor.

"İyilik Yolunda Uzaklar Yakın" isimli bir kitabınız ile beş kitabınız daha var. Nasıl doğdu bu kitap ve süreci anlatır mısınız?

Kitaplarımızda çok sayıda seyahat türünden bahsedilir. Turistik seyahat, ilim yolunda seyahat vb. Biz bunlara “İyilik Yolunda Seyahat"i de ilave ederek yeni bir çığır açmaya çalıştık. Seyahat ettiğimiz yerlerde ilginç insanlar ve olaylarla karşılaştık. Sudan, Eritre ile başladık, Kenya, Etiyopya, Fildişi derken diğerleri. Kimi zaman hayret ettik, kimi zaman üzüldük, ağladık. Kimi zaman korktuk, kimi zaman sevinçten havalara zıpladık. Yaklaşık on yıldır “iyilik yolunda” seyahat etmeye devam ediyoruz. Bu seyahatlerde hissettiklerimizi not ettik. Sonra da tuttuğumuz notları kitaplaştırdık. İyilik Yolculuklar''Kitaplarımızda çok sayıda seyahat türünden bahsedilir.''

Kitapların gelirini iyilik yolunda yardım amaçlı kullanacaksınız, bu takdir edilesi bir davranış. Tüm yolculuğunuzu özetliyor aslında.

Aslında bu gittiğimiz yerlerde insan bütün bildiklerini ve bütün ezberlerini unutuyor. “Alt üst olmak” deyimi tam yerini buluyor. Çocukların eğitim gördükleri ama hiçbir tarafıyla okula benzemeyen bir yere giriyoruz. Yerde oturan öğrenciler toprağı sıraya dönüştürmüşler, yerel bir ot kullanarak boyalar yapmışlar, tahta parçalarına yazıyorlar. Öğretmenler kendi içlerinde bilgisi en iyi sayılan kişilerden seçiliyor. Öğretmenler için sınıfın ortasında üç ayaklı, dördüncü ayağı taşlar üst üste dizilerek yapılmış bir sandalye bulunuyor. Ortada, pişmiş topraktan imal edilen“Künk” dediğimiz su kabına yağmur suları doluyorsa içiliyor. Yalınayak olan öğrencilerin üzerinde doğru dürüst bir elbise de göremiyoruz. Anlatılması zor ama biz buna “hem büyük bir yokluk hem büyük bir azim” diyoruz. Gördük ki işimiz çok, vaktimiz az, yükümüz ağır.

Bir taraftan düşünüyorsunuz; “Allah için ne iyilik yaptım ki benim buralara gelmemi ve bu durumları görmemi nasip etti bana” Bu düşünce bir yandan “neler yapabilirim, neler yapmalıyım, mutlaka bir şeyler yapmalıyım” telaşı ile farklı bir sorumluluk yükleniyor omuzlarınıza…

Daha neler yapabilirim sorusunun cevaplarından biri de “İyilik Yolunda Uzaklar Yakın” isimli kitabımızın gelirinin bir yetim okulu yapımına bağışlanmasıydı.İnşallah bir tuğla yerine geçer.

Geleneksel mimari ile de yakından ilgileniyorsunuz Türkiye’nin birçok yerine geleneksel mimari eserler kazandırdınız. Neden gelenekten besleniyorsunuz?

Evet, Anadolu coğrafyasının hemen her zaman diliminde ve mekânında kullanılan ahşabın mimarimizin vazgeçilmez bir malzemesi olduğu bir gerçek. Tarih boyunca ahşap malzemeyi hemen her yerde kullanan atalarımız Büyük Selçukluların, Anadolu Selçuklularının ve Osmanlarının ahşaba büyük önem verdiklerini günümüze ulaşan nadide örneklerden biliyoruz.

Çevre koşullarından kolay etkilenen ve çabuk deforme olabilen yapısal özelliği nedeniyle birçok ahşap eser maalesef günümüze kadar gelememiştir. Özellikle mimari eleman olarak kullanılan ahşap malzeme bu bozulmalardan daha fazla etkilenmiştir. Ahşap sütun, mihrab, kapı, sanduka gibi mimari elemanlar da bu tarihi yıpranmadan payını almıştır.

Günümüze ulaşabilmiş yapılar içerisinde Divriği Ulu Camii, Aksaray Ulu Camii, Konya Alâeddin Camii, Ankara Alâeddin Camii, Ankara Aslanhane Camii ve benzer dönem yapılarındaki minber uygulamalarında yoğun ahşap işçiliği kullanılmıştır. Ankara Aslanhane, Sivrihisar Ulucamii ve Afyon Ulu Camileri; ahşabın mimaride iç mekânda ve taşıyıcı sistemde kullanılan ahşap örnekler olarak günümüze kadar ulaşmıştır. Ayrıca beylikler dönemi yapılarından Beyşehir Eşrefoğlu Camii de ahşap sanatın şaheserlerinden.

Atalarımızın ahşaba yaptıkları müdahalelerin en önemlisi de ahşap üzerine yaptıkları boyama ve süslemelerdir. Özellikle Anadolu Selçuklu ve Beylikler dönemi ahşap camilerinde kirişler, konsollar ve sütun başlıkları bu boyama ve süslemelerin en güzel uygulamalarıyla dolu.

Bunları yeniden keşfedip mimarimize katmak gerektiğinden yola çıktık. Bu şaheserler bize fazlasıyla yol gösteriyor.

Selçuklu dönemine ait figürlerle geçmişten günümüze medeniyetimizin ahşap sanatını canlandırıyor, insanlardaki estetik zevki tarihten ilhamla yaşatıyorsunuz. Bu sanata tepki ve ilgi ne durumda?

Yeniden yaptığımız eski Ankara evlerinde tavan süslemelerinden, korkuluklara varıncaya kadar ahşap işçiliğe önem veriyoruz. Şu ana kadar künde-kari kullanmadık ama onun dışında günümüz imkânlarıyla yapılabilen tüm örnekleri yeniden hayata geçirmeye çalışıyoruz. Ahşap tavanların ortasına yaptığımız göbekler ve orta kısımları, sarkıt noktaları ve yan duvar süslemeleri yeni ürünlerimiz.

Özellikle turkuaz renklerin kullanıldığı tavan göbekleri üzerinde çalışıyoruz. Şu ana kadar onlarca uygulama yaptık. Her birinde değişik desenler kullandık. Çok ilgi gördü. Yoğun talep var. Fakat hem oyma ustası hem de boyama ustası konusunda yeterli değiliz. Gerçek renkleri bulmakta ve uygulamada zorluklar yaşadığımız da oluyor.

Geçmiş ahşap işçiliği örneklerinde kompozisyonlar bitkisel süslerin yanında kitabeler ve geometrik şekillerle de zenginleştirilerek daha değişik bir görünüm kazandırılmış. Bu usta eserleri yapmak için iyi ustalar lazım. Tavanlarda kullanacağımız turkuaz rengi bile elde etmekte zorlandık. İşin uzmanlarıyla yaptığımız çalışmalarda orijinaline yakın renkler elde etmeyi başardık. Tavan ve kapı süslemelerinde bunları kullanmaya başladık.

Yoğun ilginin hakkını vermek için iyi ustalar bulup daha çok çalışmalıyız.

***

Dedi Çağdaş Seyyah ve Ahşap Sanatının Piri Hacı İbrahim Mutlu. Bizde büyük fedakârlıklarla ilerlediği bu yolda ona başarılar dilerken onu yalnız bırakmayıp icraatlarından ve gelecek iki kitabından sizleri haberdar edeceğiz inşallah.

KALBİ MUHABBETLERİMİZİ SUNAR HAYIRLI BİR RAMAZAN BAYRAMI DİLERİZ.

#

23 Nis 2022 - 01:03 - Dünya


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Ufuk Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Ufuk Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Ufuk Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Ufuk Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.