Kuruluş ve kurtuluş coğrafyasında fotoğraflarla Osmanlı'nın temel taşları 4

Büyük devlet adamı Gazi Süleyman Paşa

+1
Haber albümü için resme tıklayın

Tarih, milletlerin hafızası ve dikiz aynasıdır. İbret alınması gereken bu müthiş birikimden alabildiğine yararlanmamız gerekir. Gezilerimde gördüğüm eserlere bakınca tarihte iz bırakan ve çığır açan bize ilkleri yaşatan şahsiyetlerden olan Gazi Süleyman Paşa hep dikkatimi çekmiştir. Bu nedenle bu defaki orta sayfa kültür yazımızda sizlerle birlikte örnek devlet adamı Gazi Süleyman Paşa’yı yad etmek istedim.

            İçinde iktidar hırsından ziyade, benliğinde hizmet hırsı bulunan Gazi Süleyman Paşa kimdir? Nasıl yaşamış, neler yapmış ve ardında neler bırakmış bunun üzerine kitap yazılsa ancak anlatılabilir.  Gazi Süleyman Paşa Osman Gazi’nin en büyük torunu, Orhan Gazi’nin büyük oğludur. 1316 yılında Nilüfer Hatun’dan doğmuş, 43 yıl çok hareketli ve başarılı bir hayat sürmüş ve 43 yaşında iken 1359 yılında vefat etmiştir.

İleriki yazılarımızda şahıslardan ziyade kuruluş coğrafyasında bıraktıkları eserleri fotoğraflarla anlatmaya çalışırken Gazi Süleyman Paşanın 43 yıllık bir ömüre neler sığırdığını gördükçe hayretler içerisinde kalmamak mümkün değil.

Keza Gazi Süleyman Paşa’nın savaşçılığı, cesareti ve basiretiyle tam bir devlet adamı ve komutan olarak İznik’in fethi, Karesi Beyliğinin Osmanlıya bağlanması ve Rumeliye geçiş, Çimpe Kalesinin fethedilmesinde gayreti pek büyüktür.

Bu satırlar üzerinde büyük kahramanı saygı ile yad ediyorum. Yaşasaydı 1. Murat yerine mutlaka tahta onun geçmesi muhtemeldi.

Ruhu şad olsun.

OSMANLININ İLK KOMUTANLARINDA KONUR ALP

 Konur Alp, Konur Bey, Göktuğ Alp veya Konuralp BeyOsmanlı Devletinin kuruluşunda. Bazı Tarihçilere göre Osman Bey'in dostu Göktuğ Alp ile aynı kişidir. Konur; halk dilinde esmer, açık kestane renginde olan demektir.

Osman Gazi ve Orhan Gazi'nin yakın silah arkadaşlarından olan Konuralp, Sakarya civarında fetihler yaptı. "Konuralp" onun adı ile anılır. 1328 yılında öldü.

Osman Gazi, 1300 yılından îtibaren, Bizanslılara karşı mücadeleye girişince, yanında , Akça KocaSamsa ÇavuşAykut AlpAbdurrahman Gazi ,Turgut Alp , Hasan Alp ve Köse Mihal gibi silah arkadaşları ile birlikte Konur Alp de bulunuyordu. Orhan Gazi daha babasının sağlığında askerî idareyi eline aldığından, Karadeniz’e doğru olan bölgenin zaptına Konur Alp’i gönderdi.

Konur Alp, AkyazıMudurnu ve sonradan kendi adı verilen Melen Çayı havzasını fethetti. Gazi Abdurrahman’la birlikte Aydos’u aldı. Bursa’nın fethinde (1326) büyük kahramanlıklar gösterdi ve aynı yıl içinde öldü.

Konur Alp'in mezarının nerede olduğu kesin olarak bilinmemekte, fakat Düzce taraflarında olduğu tahmin edilmektedir. Söğüt'te türbe bahçesindeki kabir, makamdır. Asıl kabri değildir Asıl kabri Düzce’nin Konuralp mahallesinde şehir merkezindedir.

İsmi Düzce'nin Konuralp mahallesinde isminde yaşamaktadır. Ayrıca, Adapazarı'nın Hendek ilçesinin de bir dönem Konuralp adıyla anıldığı, Melen Çayı vadisinin tamamının da Konuralp Eli (bazı kaynaklarda Konrapa) şeklinde adlandırıldığı bilinmektedir.

Bugün Kırıkkale Keskin'deki Konur Kasabası ve Konur Köyleri (Konur Hacıobası, Konur Danacıobası vb) Konuralp soyundan gelen aşiretler tarafından kurulmuştur. 

 ABDURRAHMAN GAZİ

Abdurrahman Gazi Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda büyük hizmetleri geçmiş bir kumandan, Aydos Kalesi’ nin fatihidir. Doğum tarihi 12. yüzyılın sonlarıdır ancak doğum yeri bilinmemektedir. Gündüz Alp zamanında başlayan hizmetini Ertuğru Gazi, Osman Gazi ve oğlu Orhan Gazi devirlerinde de devam ettirmiştir.

Osmanlı beyliğinin diğer askeri şahsiyetleri olan Akçakoca, Samsa Çaavuş ve Konur Alp Akyazı , İznik ve İzmit ile meşgul olurken, Abdurrahman Gazi de İstnbul tarafındaki hisarlara akınlar düzenlemiştir. Bursa fethedilinceye kadar, Bizans sınırında uçbeyi olarak hizmetlerde bulundu.

1328 senesinde Orhan Gazi, Abdurrahman Gazi ile Konur Alp’i Aydos Kalesi'nin fethi ile görevlendirdi. Bu kalenin istihkamları çok sağlam olduğundan, kalenin fethi uzadı. Bu arada kale tekfurunun kızının gördüğü rüyadan sonra yazdığı mektup üzerine uygulanan taktik neticesinde kale fethedildi. Orhan Gazi kale tekfurunun Müslüman olan kızını Abdurrahman Gazi ile evlendirdi. Abdurrahman Gazi bundan sonra İznik üzerine akınlarda bulundu.

Abdurrahman Gazi 1329 senesinde ölmüştür. İsmi Eskişehir yakınında kendi adı ile anılan köyde yaşamakta, mezarı ise Samandıra, İstanbul'a bağlı Abdurrahman Gazi mahallesinde bulunmaktadır.

AKÇAKOCA

Akçakoca bey’in babası Abdulmelik b. Abdulfettah’dır. Ailesi muhtemelen Anadolu Selçukluları döneminde uç bölgelere yerleştirilmiş bir Türkmen boyuna mensuptur. Akçakoca  bey’in de Aşiret beyi olduğu ve Ertuğrul Gazi’ye bağlı bulunduğu sanılmaktadır. Kandıra ve çevresinin fethedilmesinde görev alan Akçakoca Bey, Ertuğrul Gazi, Osman Gazi ve Orhan Gazi´nin silah arkadaşı ve yoldaşıydı. İlk devir Osmanlı tarihi yazarlarının eserlerinde adı geçen bu alp-erenin, kendisi ve ailesi hakkında bilinenler oldukça kısıtlıdır.

Akçakoca, Sakarya mıntıkasına ve İzmit taraflarına yaptığı akınlarla burularda bazı kaleleri fethetmiş, Ayan(Sapanca) gölü çevresini alarak Ayan Köyü´nü üs edinerek İzmit bölgesine doğru akınlarda bulundu. Daha sonra1326 yılında Ermeni Pazarı, Kandıra, Akçaköy, Kaymas fethetmiş ve Aşiret Beyi olan Konur Alp ve Abdurrahman Gazi ile Aydos ve s
amandırayı almışlar. Tarihe bilhassa "Kandıra Fatihi" olarak geçmektedir. Samandıra bölgesi kendisine mülk olarak verildi.

Mezarı Kocaeli- Kandıra Baba Tepesindedir. Adına anıt mezar yapılmıştır.

 Kara Mürsel Alp 

Türk denizci, amiral, Kaptan-ı Derya.

Savaşlarda gösterdiği kahramanlıklar sayesinde, gözü pek ve cesur anlamında "Kara" unvanıyla anılmıştır. Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarında büyük gayretler göstermiş, Osmanlı Türkleri'nin ilk amirali, ilk gemi inşaat mühendisi olan Kara Mürsel Bey, Karamürsel'de bir deniz üssü ve tersane kurmuştur. Burada, oluşturduğu "ince donanma"yla denizlerde etkinlik göstermeye başlamıştır. Çektiri sınıfından olan "Karamürsel Gemisi"nin tasarımını yapmıştır (Özdemir, 2004).

Önceleri Karesioğulları'nın hizmetindeydi. Orhan Gazi'nin isteği üzerine, Osmanlı'nın hizmetine girmiştir. 1324 ya da 1326'da Karamürsel'i alarak Osmanlılar'ın İzmit Körfezi'nin güney kıyılarına yerleşmesini sağladı. Fethettiği kasabaya da o dönemdeki geleneğe uyularak onun adı verildi. Kasaba, çevresiyle birlikte kaptanlık sancağı olarak örgütlendi ve yönetime Karamürsel Bey getirildi.

Aşık Paşazade tarihinde Kara Mürsel Bey ile ilgili olarak şu bilgiler verilmektedir: "Karamürsel adında yiğit, cesur bir er vardı. İznikmid’i ona verdiler ve vilayetini tırnar olarak bölüştürdüler. Tımar erlerini, İstanbul'dan çıkan gemiyi incitip, saldırmasınlar diye kenara getirdiler.[1]

Kendi adıyla anılan hafif ve hızlı gemiler geliştirerek bir ince donanma kuran Kara Mürsel Bey, Marmara Denizi'ni denetim altına aldı. Filosuyla körfezin girişini tutarak Bizans'tan İzmit'e deniz yoluyla gönderilen yardımları kesti ve İzmit'in kısa sürede Osmanlılar'ın eline geçmesinde önemli rol oynadı.

Kara Mürsel Bey'in kabri, Karamürsel ilçesinde D-100 İzmit-Bursa karayolu üzerinde bulunmaktadır.

AYDOĞDU BEY

Aydoğdu Bey (ö. Temmuz 1302),[1] Âşıkpaşazâde'nin Tevârîh-i Âl-i Osman isimli eserine göre Osmanlı Beyliği'nin kurucusu olan Osman Gazi'nin kardeşi Gündüz Bey'in oğlu, ağabeyi Aktimur Bey'dir. Doğum tarihinin 1284 - 1287 yılları arasında olduğu tahmin edilmektedir, çünkü 1302 yılında öldüğünde 16-17 yaşlarındaydı. Doğum yeri bilinmemektedir.

Amcası Osman Gazi tarafından bizzat yetiştirilmiş ve onunla birlikte birçok savaşa katılmıştır. Henüz çok gençken (muhtemelen 17-18 yaşlarında) Temmuz 1302 tarihinde, Koyunhisar Savaşı esnasında ölmüştür. Mezarı Bursa-Yenişehir arasında, yeni ismi Erdoğan Köyü olan Dimbos'tan Koyunhisar'a giden yol üzerindedir.

 

SAMSA ÇAVUŞ

Ertuğrul Gazi ve Osman Gazi'nin silah arkadaşı, Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda hizmeti geçmiş şahsiyetlerdendir. Doğum yeri ve tarihi bilinmemektedir. Osmanlı Devleti'nde çavuş unvanını kullanan ilk kişidir.

Ertuğrul Gazi ile birlikte, kendisine bağlı aşiret ve obalarla Söğüt’e gelmiş, Osman Gazi zamanında pek çok savaşa katılmıştır. Pelekanon Muharebesi'nde bulunduğu bilinmektedir. İznik ve Sorkun, Mihalıçcık’un fethinde kahramanlıklar göstermiştir.

Orhan GaziKaratekin kalesini fethedince, muhafızlığına Samsa Çavuş'u tayin etmiştir.

Ömrünü daha ziyade Sakarya boyunu tutmakla geçiren Samsa Çavuş, 1330 tarihinden sonra ölmüştür. Türbesi Mudurnu yakınlarındaki Hacımusalar köyündedir.

Ayrıca Bamsı ile yaptığımız araştırmalarda Samsa Çavuş’un kabrinin İnegöl’ün aynı adı taşıyan Çavuş Köyünde bulunduğunu tespit ettik.

Kabirin üzerine sonradan türbe yapılmış ve bu türbenin etrafında kocaman bir çok eski mezarlar mevcuttur. Yerleşim durumunu göz önüne alırsan buradaki mezar asıl mezar olduğu kanaatimizi güçlendiriyor.

Okuyucuya not: Bir sonraki yazımızda sadece kuruluş dönemine ait fotoğraflar yayınlayacağız inşallah.

 

 

17 Ağu 2022 - 09:49 - Kültür & Sanat


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Ufuk Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Ufuk Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Ufuk Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Ufuk Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.